Bộ sử bằng thơ này được các ông hoàng nhà Nguyễn khởi viết từ khoảng 1907-1916, kéo dài đến khoảng 1926. Ban đầu được lưu trữ ở thư viện gia đình Lục Khanh, sau được cất giữ ở chùa Từ Quang (Thừa Thiên - Huế). Vốn là tài liệu độc bản, viết tay bằng chữ Nôm, gồm 1.884 câu lục bát.
Bộ Việt sử diễn nghĩa (NXB KHXH, Sách Khai Tâm, quý 2/2015) của nhóm tác giả Tôn Thất Hân (1854 - 1943), Hồng Nhung (1844 - 1923), Hồng Thiết (1850 - 1937) do nhà nghiên cứu Phan Đăng (Thừa Thiên - Huế) bắt đầu chuyển ngữ từ chữ Nôm ra chữ quốc ngữ gần 40 năm trước, nay mới được xuất bản.
Sách trải dài từ họ Hồng Bàng (khoảng thế kỷ 29 TCN) cho đến hết nhà Hậu Lê, lúc đưa hài cốt Lê Chiêu Thống từ Trung Quốc về nước (đầu thế kỷ 19).
Ngoài bộ Việt sử diễn nghĩa, trong lần xuất bản này còn in kèm Việt sử diễn nghĩa tứ tự ca (xem như phần rút gọn, gồm 808 câu thơ 4 chữ), do hai anh em Hồng Thiết - Hồng Nhung biên soạn sau đó.
Tuy được viết với tâm thế của triều Nguyễn nhưng Việt sử diễn nghĩa không mất đi tính khách quan của lịch sử, đây là điều rất đáng chú ý. Sách cũng diễn tả được những nguyên nhân, mâu thuẫn, rối ren, sự bất lực giữa các tập đoàn phong kiến với nhau; giữa các tập đoàn phong kiến với nhân dân; những bộc phát, khởi nghĩa của người dân.
Ví dụ: “… Đăng Dung di giá Bảo Châu/ Trong ngoài quyền bính tóm thâu một mình”. “… Trịnh Tráng lòng đã chẳng ngay/ Cơ mưu trí thuật cũng tay gian hùng”.
Nhìn chung Việt sử diễn nghĩa có cách tạo ý và gieo vần gần gũi, rất dễ nhớ. Nếu chỉ cần sự hình dung về tinh thần chung của lịch sử Việt Nam từ khởi thủy đến hết đầu thế kỷ 19, đọc qua vài lần sách này là nắm được. Quả là, sử có gì mà đáng sợ.
Độc giả có thể đọc vài trích đoạn trong Việt sử diễn nghĩa:
“… Quân ta từ chốn Ninh Kiều/ Đến nơi Tốt Động phá nhào quân Minh/ Mã Kỳ, Phương Chính hồn kinh/ Vương Thông thương trọng vào thành Đông Quan/ Quân ta xung đột phá tan/ Chém đầu Hiệp, Lượng Minh quan hai người/ Minh bèn thua chạy rã rời/ Quan quân thừa thắng đến nơi vây thành”.
"Nguyên nhân chẳng biết nhu hoài/ Lao binh nhọc võ để cười ngàn thu/ Nên xui tướng soái đều thua/ Mã Nhi bị bắt, Toa Đô mất đầu”.
Một trích đoạn trong Việt sử diễn nghĩa tứ tự ca: “Đánh cùng quân Tàu; Phá Tàu tan hoang/ Quân Tàu thua chạy/ Lui về Nam quan/ Nguyễn Huệ khiến sứ/ Qua Tàu tạ tội/ Xin cho chức quyền/ Giữ gìn bờ cõi”.
Theo Báo Thể thao & Văn hóa
Tải mã QRCode
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 2428/QĐ-TTg ngày 01/11/2025 hỗ trợ khẩn cấp kinh phí cho thành phố Huế khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra (đợt 2).
Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự vừa có thông báo cảnh báo mưa lũ tại thành phố Huế ngày 1/11/2025.
Ngày 1/11, Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã đến thăm và tặng quà cho bà con nhân dân có hoàn cảnh khó khăn bị ảnh hưởng do lũ lụt tại TP Huế.
Chiều 31/10, Ủy ban Nhân dân Thành phố Huế vừa có công văn tổng vệ sinh môi trường sau lũ lụt gắn với phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”.
Chiều ngày 31/10, Ủy ban Nhân dân thành phố Huế đã ban hành kế hoạch tổ chức sử dụng lực lượng, phương tiện giúp nhân dân ứng phó, khắc phục thiệt hại do mưa lớn gây ra trên địa bàn thành phố.
Sáng 31/10, nước lũ trên sông Hương rút nhanh, sông Hương và sông Bồ đã xuống dưới báo động 3. Lực lượng chức năng cùng người dân đang tổng lực dọn dẹp vệ sinh, để sớm ổn định cuộc sống.
Sáng ngày 31/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đã trực tiếp đến kiểm tra tình hình khắc phục hậu quả mưa lũ và công tác vệ sinh môi trường tại Đại Nội Huế. Cùng đi với Phó Thủ tướng có UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Phan Thiên Định.
Chiều 30/10, Đoàn công tác lãnh đạo Đảng , Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam do Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Trần Cẩm Tú dẫn đầu, đã đến kiểm tra tình hình ngập lụt và thăm hỏi bệnh nhân, các gia đình, người dân bị ảnh hưởng do mưa lũ tại thành phố Huế.
Đồn BP Phong Hải báo cáo, vào lúc 12h00 ngày 30/10 tại Tổ dân phố Hải Đông, phường Phong Quảng xảy ra lốc xoáy làm tốc mái 04 ngôi nhà/04 hộ gia đình.
Chiều 29/10/2025, do tình hình thời tiết có nhiều diễn biến phức tạp, thượng nguồn mưa to đến rất to, nước trên các sông tiếp tục vượt mức báo động 3, cao hơn đỉnh lũ các năm 2020 và 2023.
Chiều 28/10, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia Trần Hồng Hà đã kiểm tra, làm việc với UBND TP. Huế về công tác ứng phó với đợt mưa lũ đặc biệt lớn xảy ra trên địa bàn từ ngày 25 - 28/10.
Theo cập nhật mới nhất từ trang Thông tin Phòng chống thiên tai thành phố Huế, thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, mực nước sông Hương đo tại trạm Kim Long lúc 13h00 đã vượt mức báo động III 1,08m. Dự báo trong 12 giờ tới, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh.
Sáng ngày 27 tháng 10, Ban chỉ huy phòng thủ dân sự vừa ban hành công điện khẩn về việc chủ động ứng phó mưa lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất.
Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 12 gây ra mưa lớn, kéo dài, ngày 27/10, một số tuyến đường ở Huế, vùng hạ du bị ngập nước, một số điểm sạt lở nghiêm trọng.
Chiều 26-10, mưa lớn diện rộng cùng với việc các hồ chứa điều tiết nước đã khiến một số tuyến đường vùng thấp trũng tại TP Huế bị ngập cục bộ, giao thông đi lại khó khăn.
Sáng 26/10, trận Chung kết năm “Đường lên đỉnh Olympia” 2025 diễn ra được truyền hình trực tiếp từ trường quay của Đài Truyền hình Việt Nam và 4 điểm cầu tại các tỉnh, thành.
Tối 23.10, tại TP.Huế bắt đầu có mưa rất to. Nhiều vùng hạ du các sông đã ngập kèm với đợt mưa lớn này gây nguy cơ ngập lụt diện rộng.
Sáng 22/10, UVTW Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phòng thủ Dân sự Quốc gia Trần Hồng Hà chủ trì buổi họp trực tuyến về ứng phó với bão số 12 gây mưa lớn đối với các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi.
Trưa 22/10, nhằm đảm bảo an toàn cho giáo viên, học sinh và hạn chế thiệt hại do bão gây ra, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP. Huế ban hành công văn về việc cho học sinh nghỉ học để phòng tránh ảnh hưởng của bão số 12.