Bộ sử bằng thơ này được các ông hoàng nhà Nguyễn khởi viết từ khoảng 1907-1916, kéo dài đến khoảng 1926. Ban đầu được lưu trữ ở thư viện gia đình Lục Khanh, sau được cất giữ ở chùa Từ Quang (Thừa Thiên - Huế). Vốn là tài liệu độc bản, viết tay bằng chữ Nôm, gồm 1.884 câu lục bát.
Bộ Việt sử diễn nghĩa (NXB KHXH, Sách Khai Tâm, quý 2/2015) của nhóm tác giả Tôn Thất Hân (1854 - 1943), Hồng Nhung (1844 - 1923), Hồng Thiết (1850 - 1937) do nhà nghiên cứu Phan Đăng (Thừa Thiên - Huế) bắt đầu chuyển ngữ từ chữ Nôm ra chữ quốc ngữ gần 40 năm trước, nay mới được xuất bản.
Sách trải dài từ họ Hồng Bàng (khoảng thế kỷ 29 TCN) cho đến hết nhà Hậu Lê, lúc đưa hài cốt Lê Chiêu Thống từ Trung Quốc về nước (đầu thế kỷ 19).
Ngoài bộ Việt sử diễn nghĩa, trong lần xuất bản này còn in kèm Việt sử diễn nghĩa tứ tự ca (xem như phần rút gọn, gồm 808 câu thơ 4 chữ), do hai anh em Hồng Thiết - Hồng Nhung biên soạn sau đó.
Tuy được viết với tâm thế của triều Nguyễn nhưng Việt sử diễn nghĩa không mất đi tính khách quan của lịch sử, đây là điều rất đáng chú ý. Sách cũng diễn tả được những nguyên nhân, mâu thuẫn, rối ren, sự bất lực giữa các tập đoàn phong kiến với nhau; giữa các tập đoàn phong kiến với nhân dân; những bộc phát, khởi nghĩa của người dân.
Ví dụ: “… Đăng Dung di giá Bảo Châu/ Trong ngoài quyền bính tóm thâu một mình”. “… Trịnh Tráng lòng đã chẳng ngay/ Cơ mưu trí thuật cũng tay gian hùng”.
Nhìn chung Việt sử diễn nghĩa có cách tạo ý và gieo vần gần gũi, rất dễ nhớ. Nếu chỉ cần sự hình dung về tinh thần chung của lịch sử Việt Nam từ khởi thủy đến hết đầu thế kỷ 19, đọc qua vài lần sách này là nắm được. Quả là, sử có gì mà đáng sợ.
Độc giả có thể đọc vài trích đoạn trong Việt sử diễn nghĩa:
“… Quân ta từ chốn Ninh Kiều/ Đến nơi Tốt Động phá nhào quân Minh/ Mã Kỳ, Phương Chính hồn kinh/ Vương Thông thương trọng vào thành Đông Quan/ Quân ta xung đột phá tan/ Chém đầu Hiệp, Lượng Minh quan hai người/ Minh bèn thua chạy rã rời/ Quan quân thừa thắng đến nơi vây thành”.
"Nguyên nhân chẳng biết nhu hoài/ Lao binh nhọc võ để cười ngàn thu/ Nên xui tướng soái đều thua/ Mã Nhi bị bắt, Toa Đô mất đầu”.
Một trích đoạn trong Việt sử diễn nghĩa tứ tự ca: “Đánh cùng quân Tàu; Phá Tàu tan hoang/ Quân Tàu thua chạy/ Lui về Nam quan/ Nguyễn Huệ khiến sứ/ Qua Tàu tạ tội/ Xin cho chức quyền/ Giữ gìn bờ cõi”.
Theo Báo Thể thao & Văn hóa
Tải mã QRCode
Sáng 26/3, tại xã Chân Mây – Lăng Cô, Công ty CP Bất động sản FUTA Land tổ chức lễ khởi công Dự án nhà ở xã hội tại Chân Mây (thuộc Khu đô thị Chân Mây, vị trí số 8). Sự kiện diễn ra nhân dịp chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng Huế (26/3/1975 - 26/3/2026).
Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng thành phố Huế (26/3/1975 - 26/3/2026), sáng 26/3, Thành ủy – HĐND – UBND – Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế long trọng tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Huế.
Sáng ngày 26/3, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) phối hợp cùng UBND Thành phố Huế tổ chức Lễ ra mắt giao diện mới đoàn tàu "Hành trình kết nối di sản Miền Trung" và công bố quyết định công nhận Ga Huế là điểm du lịch.
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế vừa công bố lịch trình các sự kiện diễn ra vào tháng 4 trong khuôn khổ Festival Huế 2026.
Chiều 21/3, Văn phòng Quốc hội họp báo công bố Nghị quyết của Hội đồng Bầu cử quốc gia về kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Với chủ đề gợi mở, một sự kết nối của thi ca và âm nhạc trong không gian mỹ thuật hòa hợp cùng thiên nhiên, Giấc mơ của những giấc mơ là câu chuyện đẹp của một cuộc hội ngộ giữa 8 con người với những tâm hồn nghệ sĩ. Triển lãm đã diễn ra vào chiều ngày 20/03/2026 tại Nhà vườn Bội Trân, Kim Sơn, Thủy Vân, TP. Huế.
Sáng ngày 19/3, tại 17 điểm cầu trực tiếp kết hợp với trực tuyến tại 17 tỉnh, thành phố trên cả nước đồng loạt khởi công xây dựng các trường nội trú liên cấp, tiến tới hoàn thành mục tiêu tại Thông báo kết luận số 81-TB/TW của Bộ Chính trị khóa XIII.
Sáng 18/3, Ủy ban bầu cử thành phố Huế tổ chức Hội nghị công bố kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố Huế khóa IX, nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Chiều ngày 17/3, Ban Tổ chức Festival Huế tổ chức lễ ký kết hợp đồng tài trợ với Tổng Công ty Hàng không Việt Nam - Vietnam Airlines và Công ty Cổ phần Hàng không Pacific Airlines.
Sáng ngày 17/3, tại Khu công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô KIM LONG MOTOR Huế, Công ty KIM LONG MOTOR tổ chức Lễ khánh thành Nhà máy sản xuất xe tải và ra mắt các dòng xe mang thương hiệu KIM LONG.
Ngày 17/3, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết sẽ mở cửa miễn phí tham quan các điểm di tích lịch sử văn hóa thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế cho toàn bộ công dân Việt Nam vào ngày 26/3, nhân dịp Ngày Giải phóng TP Huế.
Chiều 16/3, tại Trường THCS Nguyễn Tri Phương (TP Huế), Sở GD&ĐT TP Huế phối hợp cùng Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức Hội nghị đánh giá công tác giáo dục di sản giai đoạn 2020 - 2025 và ký kết phối hợp cho giai đoạn 2026 - 2030.
ỷ ban Nhân dân thành phố Huế vừa ban hành Kế hoạch số 133/KH-UBND về triển khai thực hiện Đề án “Thiết lập và phát triển Tủ sách Huế” giai đoạn 2026 – 2030.
Cùng với cử tri cả nước, cử tri Huế nô nức tham gia Ngày hội bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031. Không khí ngày hội diễn ra trang trọng, phấn khởi tại các khu vực bỏ phiếu trên toàn địa bàn, thể hiện tinh thần trách nhiệm và niềm tin của cử tri đối với sự kiện chính trị quan trọng của đất nước. Kết thúc bầu cử, thành phố Huế đạt tỷ lệ 99,997% cử tri tham gia bỏ phiếu.
Trong không khí phấn khởi của ngày hội toàn dân, từ sáng sớm, các đồng chí lãnh đạo UBND thành phố Huế đã trực tiếp đến các khu vực bỏ phiếu để thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, đồng thời đi kiểm tra, nắm tình hình công tác tổ chức bầu cử trên địa bàn.
Trưa 15/3, tại Ủy ban bầu cử thành phố Huế, không khí làm việc diễn ra khẩn trương khi các thành viên Ủy ban bầu cử và các bộ phận chuyên môn tập trung theo dõi, cập nhật tiến độ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 trên địa bàn.
Hơn 1.100 cử tri tri là cán bộ, chiến sĩ Công an thành phố Huế tham gia bỏ phiếu thực hiện quyền, nghĩa vụ công dân của mình; là đơn vị hoàn thành bầu cử sớm nhất tại địa bàn.
Sáng 15.3,các thành viên của Tổ bầu cử số 23 tại Bệnh viện Trung ương Huế (TP. Huế) đã mang các hòm phiếu lưu động đến tận phòng, giường bệnh nhân để người bệnh thực hiện quyền bầu cử.
Sáng ngày 15/3, trong không khí náo nức của ngày hội non sông, cử tri trên địa bàn thành phố Huế đã tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.