Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông Dương
Nếu một ai đó đã đọc Rừng, đàn bà, điên loạn của Jacques Dournes hẳn sẽ không thể nào quên được cái cảm giác mình bị lôi tuột vào thế giới huyễn mộng của rừng, vào những huyền thoại về rừng. Và cũng không thể nào không ám ảnh bởi những con người khởi đi từ rừng, sống với rừng và biến mất trong rừng.
Rừng đối với người Tây Nguyên, trong con mắt của Jacques Dournes thì đó không còn chỉ là không gian hiện hữu thuần túy mà rừng là cõi mộng mơ, là khởi thủy, nơi vô thủy vô chung của những huyền thoại không rõ hình thù bao bọc con người, nuôi dưỡng con người để họ vượt lên trên đời sống trần trụi thường nhật.
Một lần nữa qua lăng kính của nhà nhân học Jacques Dournes, thế giới huyền bí của người Jörai ở Đông Dương lại mở ra trước mắt chúng ta. Từ thông tin của nhà xuất bản, chúng ta biết rằng, năm 1977, ở tuổi 55, nhà nhân học Jacques Dournes cho xuất bản Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Gia Rai Đông Dương (Pötao: Une théorie du pouvoir chez les Jörai sud-indochinois, Paris, Flammarion). Đây là bản phát hành của luận án tiến sĩ cấp nhà nước (thèse d’état) của ông nhan đề ‘Pötao: những bậc thầy của các nguyên tố, nghiên cứu nhân học chính trị ởngười Gia Rai’ (‘Pötao, les maỵtres des éléments, étude d’anthropologie politique chez les Jörai’), được ông bảo vệ ở trường Sorbonne ngày 23 tháng 6 năm 1973, dưới sự hướng dẫn của Georges Condominas và có Claude Lésvi-Strauss là thành viên của hội đồng. Pötao là công trình nghiên cứu của ông về chính trị của người Gia Rai, cho đến nay vẫn là nghiên cứu sâu duy nhất về sự vận hành của quyền lực giữa những tộc người khác nhau ở khu vực Tây Nguyên.
Với vai trò là một nhà truyền giáo, Dournes đến với người Tây Nguyên như một định mệnh, ông không thể nào thoát ra khỏi được sự huyễn hoặc của rừng, của những câu chuyện đầy lôi cuốn về văn hóa của người Jörai. Tác phẩm mang dấu ấn của lý thuyết nhân học cấu trúc, là nơi từ đó cuộc sống xã hội, thể chế chính trị và văn hóa được mở ra một cách nghiêm xác qua những lý giải và những bằng chứng công phu, đa dạng.
Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông Dương không phải là một tác phẩm dễ nắm bắt. Dournes đã dẫn dắt người đọc đi từ bên ngoài để xoáy sâu vào những cơ tầng bên trong. Nó chứa đựng những yếu tố hết sức phức tạp và khó hiểu về cách thức tổ chức xã hội của người Jörai. Trong đó là sự trộn lẫn giữa văn hóa dân gian, những huyền thoại thực thực hư hư về khởi thủy tiền nhân, và với những bằng chứng lịch sử mà người hiện đại có được về cuộc sống của người Jörai.
Đọc Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông Dương để thấy được, ngày nay chúng ta đã đánh mất những gì. Sự mất mát về văn hóa Tây Nguyên trước sự xâm lấn của văn minh hiện đại là vô cùng to lớn. Khi con người đánh mất huyền thoại cũng là khi họ tự đánh mất chính mình. Hay nói đúng hơn là tự đánh mất thế giới huyễn mộng, mơ tưởng của mình. Bởi theo Jung thì kẻ nào nói được với những hình tượng nguyên sơ thì kẻ ấy nói được với cả ngàn giọng nói.
.jpg) |
Không gian văn học đương đại (phê bình vấn đề và hiện tượng văn học), tác giả Đoàn Ánh Dương, Nxb. Phụ Nữ ấn hành năm 2013. Trong cái nhìn của Mai Anh Tuấn thì đấy là một công trình được “khởi từ trách nhiệm”. Dựa trên kiến văn về những lý thuyết phê bình khá mới mẻ ở Việt Nam như: Thi pháp học, Tự sự học, Hậu thực dân... lối viết phê bình của Đoàn Ánh Dương đã tránh được lối phê bình cảm tính thường thấy. Đọc Không gian văn học đương đại để thấy được sự tác động to lớn của xã hội đối với thực tiễn sáng tác văn chương. Không khoan nhượng, không né tránh, không đi vào sự tung hô thái quá, luôn nhìn thẳng vào vấn đề, khẳng định đúng những giá trị thực sự trong văn chương đương đại Việt Nam, lấy khoa học làm căn nền... là những điều có trong công trình của nhà phê bình văn học đầy hứa hẹn này.
Thơ miên di (Nxb. Hội Nhà văn, 2013), tác giả miên di. Đọc thơ miên di người đọc luôn phải đối mặt với những câu chữ mang tính chất cà rỡn, bông đùa. Nhưng sự cà rỡn đó lại đi ra từ sự làm chủ ngôn ngữ và cách phối hợp hình ảnh tài hoa của nhà thơ. Tiếng cười trong thơ miên di là tiếng cười trong tiếng khóc, là tiếng cười về sự truy vấn của hiện hữu, của giới hạn, của những áp chế và đó cũng là tiếng cười của con người khi đối mặt với những đổ vỡ, đối mặt với một quái trạng mà từ khi con người sinh ra đã bị ném vào đó rồi trở thành một kẻ liên can và nhập cuộc.
Sông Hương
(SH299/01-14)
Tải mã QRCode
.png "Địa danh học và việc nghiên cứu địa danh các tỉnh Trung Trung Bộ")
-
BI KỊCH (chuyên luận), tác giả Adrian Poole, Nxb. Tri thức, 2012. Adrian Poole là giảng viên môn Ngữ văn Anh và Văn học so sánh tại đại học Cambridge. Là người đam mê nghiên cứu văn học thế kỷ 19 và 20.
-
BỬU CHỈ, ĐƯỜNG BAY NGHỆ THUẬT VÀ KÝ ỨC TRẦN GIAN, nhiều tác giả, Nxb. Hội Nhà văn 2012.
-
THƠ 2 (tuyển tập thơ nhiều tác giả), Nxb Hội Nhà văn, 2012.
-
THƠ NHƯ LÀ MỸ HỌC CỦA CÁI KHÁC (chuyên luận), tác giả Đỗ Lai Thúy, Nxb Hội Nhà văn, 2012. Vẫn lấy Thơ làm trung tâm của mọi diễn giải, nhưng khác với các công trình trước, ở đây, Thơ được tiếp cận từ cái khác (Otherness), như một phạm trù của triết học và mỹ học.
-
TREO TÌNH TRÊN SÓNG (tiểu thuyết), tác giả Võ Ngọc Lan, Nxb Hội Nhà văn, 2012. Với thi pháp truyền thống, Treo tình trên sóng như là một thiên tự truyện về cuộc đời của một con người. Và từ đây chúng ta nhận thấy thực ra cuộc đời của một con người tự bản thân nó đã là một cuốn tiểu thuyết.
-
NHỊP ĐIỆU THỜI GIAN (thơ), tác giả Nguyễn Hồng Vinh, Nxb Văn học 2012.
-
VÀNG SON THẠCH THỦY KHÍ (truyện ngắn), tác giả Võ Thị Xuân Hà. Nxb Hội Nhà văn, 2012. Đọc văn của Võ Thị Xuân Hà chúng ta bắt gặp những nỗi buồn, những nỗi đau của thân phận con người qua cái nhìn đầy tính nhân văn của chị.
-
NHỮNG CHIẾC THUYỀN VỎ BÒNG, Tác giả Mai Văn Hoan, Nxb Thuận Hóa, 2012. Theo như “lời thưa” của thi sỹ đầu cuốn sách thì ông xem mỗi bài thơ là một chiếc thuyền vỏ bòng thả ¬trên dòng sông cuộc đời. Mai Văn Hoan đã cùng với thơ đi qua những nỗi nhọc nhằn của cuộc sống, đã cùng với thơ cảm nhận những cung bậc khác nhau trong dòng đời không ngừng tuôn chảy.
-
TRÒ CHUYỆN TRIẾT HỌC. Tác giả Bùi Văn Nam Sơn, Nxb Tri Thức, Công ty sách Thời Đại, 2012. Dịch giả Bùi Văn Nam Sơn là một cái tên không hề xa lạ đối với những ai đam mê triết học Tây Phương.
-
HỒ CHÍ MINH VỚI VĂN NGHỆ SĨ, VĂN NGHỆ SĨ VỚI HỒ CHÍ MINH (tập 4). Nhà xuất bản Hội Nhà văn - in 8.000 cuốn - khổ 16x 24cm - tháng 5 năm 2012.
-
@ Thúc Tề (Lãng Tử) sinh ngày 17.10.1916 tại Huế. “Là nhà thơ lãng mạn với Trăng mơ, là nhà văn hiện thực với Nợ văn, cuối cùng chết cái chết của một liệt sĩ cách mạng, cuộc đời Thúc Tề tuy éo le ly kỳ, nhưng vẫn phù hợp với phép biện chứng của vận động lịch sử và diễn biến tâm hồn con người” (Hoài Anh).
-
NGUYỄN THỊ HOÀNG
Thoáng qua thì tưởng chừng như chẳng có gì nơi một khoảng không nhẹ tênh và trong suốt. Lời tiếng ấy, nao lòng ấy, bày tỏ ấy thì đâu đâu cũng có từ nguồn thương mỗi người mẹ gửi cho con...
-
THIỆN TÂM
Trong những ngày hội sách của Tp Hồ Chí Minh tháng tư vừa qua, giữa hàng ngàn cuốn sách, trong đó có những cuốn được giới thiệu rầm rộ từ nhiều tuần trước, có vẻ các cuốn sách “Đáp lời sông núi” bị chìm khuất dù chúng được giới thiệu trang trọng bằng một cái pa nô lớn trước gian hàng của NXB Trẻ. -
@ Nhà xuất bản Đại Học Huế vừa cấp giấy phép “mở hàng” cho một tập thơ của hội viên Hội Nhà văn TT. Huế: Giấc mơ buổi sáng của Nguyễn Lãm Thắng.
-
@ Thi ca mùa ngái ngủ của Lê Huỳnh Lâm có thể ví như một giấc thiền bị bủa vây bởi lớp ngôn từ vừa nhập hồn trở lại - hân hoan nhảy múa trên điêu tàn thời cuộc. Đến Mật ngôn (Nxb Văn học, 2012) mỗi ai muốn tiếp cảm phải tự lần tìm password từ những giấc mơ hoang phí.
-
@ Từ những suy tưởng rỗng rểnh ứ họng Lê Hưng Tiến đã liếc dao vào ý tưởng hòng ngụy tạo hoang giấc và cấu xé ngữ nghĩa.
-
@ Tập truyện ngắn và thơ Cái chết không có con người (175 trang, khổ 13x19, Nxb Văn học, 2012) có được là nhờ sự tâm huyết chung tay góp sức của bè bạn văn nghệ Huế thực hiện. Tác giả của nó - Hoàng Trọng Định là nhân vật chính của vở bi hài kịch do chính anh dàn dựng.
-
@ Là một người hoạt động âm nhạc có bề dày nhiều năm trong kháng chiến, cho đến nay đã “hơn 40 năm bổng trầm”, nhạc sĩ Mai Xuân Hòa vừa ra mắt Tuyển tập ca khúc - ca cảnh Nỗi đợi chờ.
-
@ Sau cuốn Có một con đường mòn trên biển Đông của nhà văn Nguyên Ngọc (năm 2000), đến Hải trình bí mật của những con tàu không số (2006) của Hồ Sĩ Thành hay Lịch sử đường Hồ Chí Minh trên biển, và gần đây nhất là bộ phim do nhà văn Đình Kính chuyển thể từ tiểu thuyết Sóng chìm của mình; thì nay con đường huyền thoại này càng thêm phần sáng rõ với Cổ tích tàu không số của nhà thơ Ngô Minh Nxb Hội Nhà văn, tháng 11 năm 2011.
-
@ Có lẽ tranh Đinh Cường thuộc diện đứng đầu top sử dụng làm bìa sách, tạp chí. Thêm một bức tranh nữa của họa sĩ tài danh này vừa được trình bày bìa cho Đặc san văn học Quán văn, số đầu tiên ra mắt vào tháng mười năm nay do nhà văn Nguyên Minh làm Chủ biên (Nxb Thanh niên).
.png)
.png)
