Mở đầu số tạp chí này là “Những bài thơ về Paris” - những tiếng vọng của thi sĩ gửi đến kinh đô ánh sáng, nơi có nhiều công trình nghệ thuật đẹp và mang tính biểu tượng nhất của thế giới. Sau khủng bố đẫm máu bởi IS, nhân loại đang đứng bên người Pháp. Hơn lúc nào hết, mội cái nhìn “về” hay “từ” tháp Eiffel đều có thể làm cho chúng ta tin vào tình yêu. Và những bài thơ về Paris ở đây, là những niềm tin vào tình yêu đó.
Bìa Tạp chí Sông Hương số 322 tháng 12/2015
Cũng từ nước Pháp, với tiểu thuyết Boussole (La bàn), Mathias Énard vừa nhận được giải Goncourt văn học danh giá năm 2015. Sông Hương số này cũng giới thiệu về Boussole - tác phẩm có một cái nhìn mới mẻ về văn hóa Trung Đông. Ở đó, Mathias Énard đã thiết lập một cuộc đối thoại ngầm ẩn giữa hai nền văn hóa Đông - Tây.
Tiếp tục chuỗi bài Kỷ niệm 250 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du, Sông Hương kỳ này giới thiệu một tiểu luận đề xuất một cách nhìn khác. Theo tác giả Hoài Nam: “Tất cả những diễn giải, bình luận về Truyện Kiều đã sản sinh theo chiều dài của lịch sử đều là những diễn giải, bình luận từ-bên-ngoài-đưa-vào. Diễn giải, bình luận từ-bên-trong thì sao? Ít nhất, ta có một câu của Nguyễn Du, ở cuối tác phẩm: “Lời quê chắp nhặt dông dài/ Mua vui cũng được một vài trống canh”… Vậy thì cái không “mua vui”, cái thực sự là gan ruột, cái phản ánh trọn vẹn nhất và trực tiếp nhất diện mạo tinh thần của Nguyễn Du nằm ở đâu? Có thể trả lời ngắn gọn: nằm ở thơ chữ Hán (ba thi tập), bộ phận tác phẩm mà trong cuốn Khảo luận về Kim Vân Kiều (1943), học giả Đào Duy Anh đã đưa vào phụ lục kèm một nhận định: “Về hình thức cũng như về nội dung, tôi tưởng thơ Nguyễn Du có thể để cùng hàng với thơ Cao Bá Quát và có thể đem so sánh với thơ Đường”. Ở đó, là tài năng thiên phú của Nguyễn Du, là nỗi sầu đau xuyên thấu không gian và thời gian của ông…”. Đây thật sự là một đề xuất hoàn toàn có lý.
Khi Chế Lan Viên viết trong “Di cảo”: “Cuộc đời là trò chơi - nhưng không chơi khổ đau thì không ù được nụ cười” (Hai chiều), hay Hoàng Phủ Ngọc Tường viết: “Rũ sạch hết đam mê hoang tưởng/ Núi thông nhiều ta hãy rong chơi” (Bài ngâm đùa chơi)…, thì xu hướng trò chơi hóa đời sống trong thơ đương đại đã dần rõ nét. Tiểu luận “Xu hướng trò chơi hóa cuộc sống và kiểu tác giả - người chơi trong thơ Việt Nam đương đại” của Trần Ngọc Hiếu với nhận định: “Xu hướng “nghịch” chữ đưa thơ hòa vào không gian văn hóa đại chúng đương đại mà một trong những động hướng quan trọng của nó là thẩm mỹ hóa đời sống thường nhật” là cái nhìn khá mới mẻ về vấn đề này.
Nhiều bạn đọc thắc mắc: “Liệu thơ Tân hình thức có nhịp điệu không?” Câu trả lời nằm ở trong bài “Nhịp điệu thơ Tân hình thức Việt trong tiến trình sáng tác” của Khế Iêm.
Các nghiên cứu trong Dòng chảy văn hóa Huế tiếp tục soi rõ một số góc khuất tưởng như bụi thời gian đã khuất lấp. Câu hỏi “Vị Lê tiến sĩ làng Phú Xuân là ai?” nay đã được nhà nghiên cứu Trần Viết Điền gợi mở giải đáp những tồn nghi.
Dưới đây là mục lục:
* NHỮNG BÀI THƠ VỀ PARIS
- NGUYỄN ĐỨC TÙNG
Ngày thứ sáu mười ba
- KHẾ IÊM
Hãy cầu nguyện Paris
- BAKY MEITÉ
Khi màn đêm buông xuống... (Hiệu Constant (sưu tầm và dịch))
* Văn:
- NGƯỜI ĐÀN BÀ HÁT GỌI MẶT TRỜI - Vũ Thanh Lịch
- SAU NHỮNG VỤN VẶT - Thu Loan
- TRÊN ĐỈNH BÌNH YÊN - Hà Linh
* Thơ:
PHẠM THỊ PHƯƠNG THẢO
- Hoa trên đá
- Giấc mơ Mã Pì Lèng
NGÔ MINH - Sắp đặt lửa
LÊ TẤN QUỲNH
- Tự ngã
- Thời gian
ĐỨC SƠN - Ôm mưa vào lòng
LÊ VI THỦY
- Thành phố của những đứa trẻ đi laic
- Cánh tay với
ĐẶNG BÁ TIẾN - Tiếng tù và Ma Kông
NGUYỄN NGỌC PHÚ - Câu Kiều với mẹ…
NGUYỄN THIỀN NGHI - Hồi ức Bạch Mã
CÔNG NAM - Bóng vỡ
TIẾN THẢO - Thanh Thủy
HOÀNG THI THẢO
- Người đàn bà thổi Harmonica
- Người đàn bà đi nhặt vết chân
- Người đàn bà trinh nữ
* Âm Nhạc
Huế mưa - Nhạc và lời: NGUYỄN TRỌNG KHÔI
*Tác giả tác phẩm
- 250 NĂM NGUYỄN DU, NHÌN LẠI MỘT CÁCH NHÌN - Hoài Nam
- Y PHƯƠNG VỚI HÀNH TRÌNH TÌM KIẾM TỪ “CHÍN THÁNG” ĐẾN “ĐÒ TRĂNG” - Lê Thị Bích Hồng
- ĐỌC THƠ “KÝ ỨC HOA CẨM CHƯỚNG ĐỎ”, CỦA PHAN LỆ DUNG - Thái Kim Lan
*Văn học nướcc ngoài:
- GIẢI GONCOURT VĂN HỌC PHÁP 2015: MATHIAS ÉNARD HAY LÀ CUỘC ĐỐI THOẠI VĂN HÓA ĐÔNG - TÂY? - Trần Huyền Sâm
- BẮT ĐẦU TỪ ĐỜI SỐNG - Lê Viễn Phương
*Nghiên cứu bình luận:
- XU HƯỚNG TRÒ CHƠI HÓA ĐỜI SỐNG VÀ KIỂU TÁC GIẢ - NGƯỜI CHƠI TRONG THƠ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI - Trần Ngọc Hiếu
- CÁI BIỂU LỘ VÀ CÁI CHE GIẤU TRONG XÃ HỘI: QUAN HỆ GIAO THƯƠNG ĐẠI VIỆT VỚI NHẬT BẢN VÀ NHỮNG HỆ LỤY CỦA NÓ VỚI MẪU HÌNH TÀI TỬ - GIAI NHÂN - Nguyễn Quang Huy
- NHỊP ĐIỆU THƠ TÂN HÌNH THỨC VIỆT TRONG TIẾN TRÌNH SÁNG TÁC - Khế Iêm
*Huế - Dòng Chảy Văn Hóa
- CỔ NHẠC TỪ: LỊCH SỬ, KIẾN TRÚC VÀ LỄ TẾ TỔ CA HUẾ - Trần Văn Dũng
VỊ LÊ TIẾN SĨ LÀNG PHÚ XUÂN LÀ AI? - Trần Viết Điền
Bìa 1: “...” - Tranh: LÊ THÁNH THƯ
Những khoảnh khắc đẹp: “Đêm Huế” - Ảnh: NGUYỄN ĐĂNG HẠNH
Minh họa: ĐẶNG MẬU TỰU, M.THI, NHÍM
Ban Biên Tập
Trường Giang thực hiện
Tải mã QRCode
CHỈ LÀ GIÓ TRÊN CÁNH ĐỒNG (Truyện ngắn), Nguyễn Hoàng Anh Thư, Dominobooks và Nxb. Văn hóa Văn nghệ, 2018.
THỜI KHÔNG SAO CHÉP BÓNG (Tập thơ), tác giả Nguyễn Thiền Nghi, Nxb. Thuận Hóa, 2018.
NỖI BUỒN CỦA CHÚA (Tập truyện ngắn), Hà Khánh Linh, Nxb. Văn học, 2018.
QUỐC HỌC HUẾ - TÌNH YÊU - GIAI PHẨM XUÂN 2018, Nhiều tác giả, Nxb. Thanh Niên, 2018.
NGÔN TỪ (Tự truyện), tác giả Jean-Paul Sartre, Thuận và Lê Ngọc Mai dịch, Nxb. Văn Học, 2017.
NHỮNG THẾ GIỚI SONG SONG. KHẢ THỂ VÀ GIỚI HẠN TRONG (TÁI) DIỄN GIẢI VĂN CHƯƠNG (Chuyên khảo), tác giả Phùng Ngọc Kiên, Nxb. Tri Thức, 2017.
MÃI ĐỪNG XA TÔI (Tiểu thuyết), Kazuo Ishiguro, Nxb. Văn Học, Công ty sách Nhã Nam, 2013.
BỨC TƯỜNG TRONG CHAI TEQUILA (Truyện ngắn), và KHÓI XUÂN VƯƠNG TÓC MẸ (Tản văn), tác giả Trần Băng Khuê, Nxb. Hội Nhà văn, 2017.
TỪ ĐIỂN GIẢI THÍCH THÀNH NGỮ TIẾNG VIỆT ĐỊA PHƯƠNG VÙNG HUẾ, Triều Nguyên, Nxb. Thuận Hóa, 2017.
NGHI LỄ THỤ PHẤN (Thơ), tác giả Trần Tịnh Yên, Nxb. Thuận Hóa, 2017.
MƯA SUỐT THÁNG GIÊNG (Truyện ngắn), nhiều tác giả, Nxb. Văn học, Quý I, 2017.
TA TÌM TA GIỮA ĐỜI (tập thơ), tác giả Triệu Nguyên Phong, Nxb. Hội Nhà Văn, 2017.
RONG CHƠI MIỀN CHỮ NGHĨA, tác giả An Chi, Nxb. Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, quý IV 2016.
40 NĂM EM (Tập thơ), tác giả Ngô Minh, Nxb. Thuận Hóa, 2017.
NGỒI THẤY XA XĂM VÀ NHỮNG BÀI THƠ KHÁC (Tập thơ), tác giả Nguyễn Công Thắng, Nxb. Văn học, 2016.
BẢO CƯỜNG - CUỘC ĐỜI & TÁC PHẨM (Tạp văn), Nxb. Hội Nhà văn, 2016.
Số đặc biệt tháng 12/2016 là số báo cuối của năm thứ 33 Sông Hương đồng hành cùng bạn đọc. Trong năm 2016, Sông Hương đã cố gắng tổ chức nhiều chuyên đề mang đậm dấu ấn văn hóa Huế cũng như góp thêm nhiều góc nhìn về văn học nước nhà. Đáng chú ý có những chuyên đề sau:
KỂ CHUYỆN, tác giả Hà Khánh Linh, Nxb. Văn học, 2016.
NHẤT LÂM - DI CẢO THƠ, Nxb. Hội Nhà văn, 2016.
NGẪU CẢM (thơ), tác giả Thường Nhiên, Nxb. Thuận Hóa, 2016.